CÔNG DỤNG CÂY KIM NGÂN
Kim ngân là cây thuốc nam quen thuộc, được người dân quê ưa chuộng trồng nhiều, thân cây leo thành giàn ở cổng nhà hay ở hàng rào, trong vườn. Không chỉ làm cây cảnh cho hương thơm ngọt ngào mà còn là cây thuốc quý được nhiều người tin dùng.
1. Tìm hiểu chung về cây kim ngân
Kim ngân hoa có tên khoa học là Lonicera Japonica Thunb, thuộc họ cơm cháy Caprifoliaceae. Cây còn có tên gọi khác là Nhẫn đông hoa, Ngân hoa, Song hoa, Nhị bảo hoa, Kim đằng hoa, … Bộ phận thường dùng làm thuốc là hoa và lá cành. Ở Việt Nam, cây thường mọc hoang ở các tỉnh miền bắc, trong đó tập trung nhiều ở Lạng Sơn và Cao Bằng. Hiện nay kim ngân được trồng ở khắp cả nước để tiện sử dụng
Kim ngân là một loại cây leo lâu năm, thân cây mảnh mai, có màu từ xanh nhạt đến màu nâu đỏ. Lá cây có màu xanh đậm ở trên và màu xanh nhạt ở dưới. Thường mọc đối có hình trứng dài hoặc hình trứng mác, mỗi kẽ lá có 1 cuống mang 2 hoa, hoa mọc từng đôi ở kẽ lá. Hoa nở vào tháng 5 đến tháng 8, hoa môi, có mùi thơm nhẹ. Hoa hình ống xẻ thành 2 môi, mỗi môi lại xẻ thành 3 - 4 thùy nhỏ, nhị hoa nhô ra, hoa lúc đầu mới nở cánh hoa màu trắng sau chuyển sang màu vàng nên mới gọi là kim ngân hoa. Quả kim ngân mọng hình cầu, khi chín màu đen.
Kim ngân có khả năng chịu lạnh, vào mùa đông vẫn phát triển xanh tốt vì vậy còn có tên là cây Nhẫn Đông. Hoa thường được thu hái vào buổi sáng lúc hoa sắp nở hoặc mới nở còn có màu trắng chưa chuyển sang màu vàng, bề mặt hơi cong màu xanh và trắng, tràng hoa dày, hương thơm dịu, ngọt và hơi đắng. Sau đó hoa được làm khô sao cho lượng hoa vàng và nát không vượt quá 5%, không có vết đen, không có lá, tạp chất, sâu bướm ăn hay ẩm mốc.
Bộ phận thường dùng làm thuốc:
Kim Ngân Hoa: Hoa cây Kim Ngân(thường dùng làm thuốc)
Kim Ngân Đằng: Thân, cành Kim Ngân
2. Công dụng của Kim Ngân Hoa
Theo Đông y, Kim Ngân Hoa có vị ngọt, đắng, lạnh, không độc vào bốn kinh tỳ, phế, tâm, vị. Cây được biết đến như một loại thuốc thanh nhiệt giải độc, có hương thơm thì sơ tán phong nhiệt, làm mát ở trong và tán tà ở ngoài, thích hợp với điều trị ung nhiệt, nhiệt độc, ngoại cảm ôn nhiệt. Dân gian dùng để chữa sốt cao, xuất huyết, mụn nhọt, rôm sẩy, lên đậu, lên sởi, tả, lỵ, đau họng, viêm amidan.
- Tác dụng chính của thuốc là giải độc, kháng vi khuẩn, virus: chữa các bệnh về sốt, huyết nhiệt, mụn nhọt. Trong Kim Ngân Hoa có thành phần axit chlorogenic, luteolin glycosides kháng vi khuẩn, virus gây bênh viêm nhiễm đường hô hấp tương ứng với các loại thuốc điều trị hạ sốt, nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm khuẩn kiết lỵ, nhiễm trùng cấp tính đường tiết niệu, huyết áp cao.
- Hạ cholesterol máu: Kim Ngân Hoa có thể làm giảm hấp thu cholesterol ở đường ruột, làm giảm cholesterol trong huyết tương.
- Tăng cường vai trò miễn dịch: làm tăng khả năng miễn dịch chống khối u, chống viêm
- Trà Kim Ngân Hoa còn có tính năng giảm béo, ức chế, tiêu diệt nhiễm khuẩn hầu họng ở trẻ em và người già.
3. Bài thuốc ứng dụng trên lâm sàng
Hạ sốt: Kết hợp kim ngân 20g với bạc hà 12g sắc uống.
Điều trị cảm mạo, sốt do phong nhiệt, mụn nhọt: “Ngân kiều tán “ (Kim ngân hoa 8 -2g, Liên kiều 8 – 12g, Cát cánh 6 - 12g, Đạm trúc diệp 6 - 8g, Đạm đậu xị 8 - 12g, Kinh giới tuệ 4 - 6g, Bạc hà 8 - 12g, Ngưu bàng tử 8 - 12g, Cam thảo 2 - 4g. Sắc uống ngày một thang.
Chữa mụn nhọt lở loét: Kết hợp với Bồ công anh 20g, Cúc hoa 12g, Sài đất 10g, Ké đầu ngựa 12g sắc uống.
Điều trị viêm loét dạ dày: Kim ngân 25g, Bồ công anh 12g, Hồng hoa 12g, Đơn đỏ 12g , Ké đầu ngựa 12g, Dây tơ hồng 10g, Vỏ gạo 12g sắc uống.
Điều trị chàm, ngứa da, quai bị, ho sốt do ngoại cảm cho trẻ em: Hoa kim ngân 50g nấu sôi lấy nước cho trẻ em tắm.
Điều trị viêm họng, viêm amidan: Kim ngân hoa 30g , Cam thảo 6g , Cúc hoa 12g nấu sôi 10 phút đem uống.
